{"id":3550,"date":"2024-12-11T09:25:06","date_gmt":"2024-12-11T08:25:06","guid":{"rendered":"https:\/\/reklameskolen.devz.no\/vgs\/nn\/?post_type=oppgaver&p=3550"},"modified":"2025-03-26T15:19:02","modified_gmt":"2025-03-26T14:19:02","slug":"hvor-miljovennlig-er-det-egentlig","status":"publish","type":"oppgaver","link":"https:\/\/reklameskolen.devz.no\/vgs\/nn\/oppgaver\/hvor-miljovennlig-er-det-egentlig\/","title":{"rendered":"Kor milj\u00f8vennleg er det eigentleg?"},"content":{"rendered":"\n
\n
\n

Kor milj\u00f8vennleg er det eigentleg?<\/strong><\/h1>\n\n\n\n

Mange reklamerer for milj\u00f8vennlege produkt. Men kor milj\u00f8vennlege er dei eigentleg?<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

I dag er mange opptekne av klima og milj\u00f8. Det veit naturlegvis dei som lagar reklame. Derfor er det mykje reklame som skryter av kor milj\u00f8vennlege ting er. Mange firma kallar produkta dei sel for milj\u00f8vennlege, gr\u00f8ne, berekraftige eller kliman\u00f8ytrale.<\/p>\n\n\n\n

Reklamen kan \u00f2g gi inntrykk av at eit produkt er milj\u00f8vennleg sj\u00f8lv om det ikkje blir sagt med ord. Fargar, symbol, lyder eller bilde kan gi inntrykk av at produktet er naturleg, milj\u00f8vennleg og berekraftig. Mange firma bruker for eksempel gr\u00f8nt eller bl\u00e5tt for \u00e5 vise at noko er milj\u00f8vennleg. Andre bruker symbol som lauvblad, vassdropar eller jordklodar for \u00e5 gi inntrykk av at dei tek vare p\u00e5 naturen. Men sj\u00f8lv om eit produkt blir marknadsf\u00f8rt som milj\u00f8vennleg, kan det likevel skade naturen.<\/p>\n\n\n\n

Mange firma marknadsf\u00f8rer produkta sine som milj\u00f8vennlege, sj\u00f8lv om berre ein liten del av produktet er bra for milj\u00f8et. Andre gongar kan produktet kanskje vere litt betre for milj\u00f8et enn andre produkt, men det er likevel ikkje milj\u00f8vennleg. Ein genser kan for eksempel vere laga av resirkulert plast. Sj\u00f8lv om resirkulert plast kanskje er betre for milj\u00f8et enn ny plast, er det ikkje milj\u00f8vennleg. Plast er laga av olje. Produksjon av plast krev energi, og f\u00f8rer til utslepp av b\u00e5de klimagassar og anna forureining. Og n\u00e5r du bruker og vaskar genseren, blir det heile tida slite av sm\u00e5 mikroplastbitar. Til slutt endar heile genseren opp som plastavfall. Ingenting av dette er s\u00e6rleg milj\u00f8vennleg.<\/p>\n\n\n\n

P\u00e5 mange m\u00e5tar kan ein seie at ingenting av det vi menneske lagar, sel, kj\u00f8per og brukar kan kallast milj\u00f8vennleg. Alt vi gjer p\u00e5verkar milj\u00f8et. Det \u00e5 kj\u00f8pe noko er nesten alltid verre for milj\u00f8et enn \u00e5 la vere.<\/p>\n\n\n\n

Kva er lov?<\/h2>\n\n\n\n

Likevel fortset mange firma \u00e5 reklamere for milj\u00f8vennlege produkt. Men er det eigentleg lov?<\/p>\n\n\n\n

Hovudregelen er at viss du p\u00e5st\u00e5r noko i reklame, m\u00e5 du kunne dokumentere <\/strong><\/a>at det faktisk er sant. Du m\u00e5 kunne bevise at p\u00e5standen stemmer. Det er enklare jo meir konkret p\u00e5standen er. Viss ein genser er laga av 80 % resirkulert plast, b\u00f8r det vere enkelt \u00e5 dokumentere dette. Med vagare p\u00e5standar blir det mykje vanskelegare. Det er for eksempel ikkje lov \u00e5 reklamere for milj\u00f8vennlege produkt utan at du kan dokumentere at dei faktisk er milj\u00f8vennlege. Men korleis gjer ein eigentleg det?<\/p>\n\n\n\n

For at eit produkt skal kunne kallast milj\u00f8vennleg m\u00e5 det vere milj\u00f8vennleg i heile levetida si. Fr\u00e5 det blir laga til det blir kasta. Eller aller helst resirkulert. Det er veldig vanskeleg \u00e5 bevise.<\/p>\n\n\n\n

Firma som reklamerer p\u00e5 denne m\u00e5ten, m\u00e5 \u00f2g forklare kva p\u00e5standane betyr. Viss reklamen p\u00e5st\u00e5r at eit produkt er milj\u00f8vennleg, b\u00f8r han \u00f2g forklare kvifor og p\u00e5 kva m\u00e5te produktet er bra for milj\u00f8et. Denne forklaringa b\u00f8r alltid st\u00e5 rett ved milj\u00f8p\u00e5standen.<\/p>\n\n\n\n

Dessverre er det mange firma som slurvar med dette. Nokon gongar st\u00e5r det for eksempel at noko er milj\u00f8vennleg utan at det st\u00e5r noko meir om kva det betyr. Dette gjer det vanskeleg \u00e5 vite om det faktisk stemmer. Derfor kan det fort vere ulovleg.<\/p>\n\n\n\n

\n

Forbrukartilsynet meinte Zalando brukte problematiske milj\u00f8p\u00e5standar p\u00e5 nettstaden sin. Saka enda med at Zalando m\u00e5tte fjerne desse p\u00e5standane fordi dei var ulovlege. Les om saka her: Zalando fjernar villeiande klima- og milj\u00f8p\u00e5standar<\/a><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Milj\u00f8merking<\/h2>\n\n\n\n

I mykje reklame blir det brukt symbol og merke for \u00e5 vise at noko er milj\u00f8vennleg, berekraftig eller resirkulert. Nokre av desse symbola er merkeordningar. Men ikkje alle er til \u00e5 stole p\u00e5. Nokre av dei har firma og bransjar funne opp sj\u00f8lv, for \u00e5 gi inntrykk av at dei tek milj\u00f8et p\u00e5 alvor. D\u00e5 er det vanskeleg \u00e5 vite kor seri\u00f8se dei er, og kor strenge milj\u00f8krav dei stiller. Andre merkeordningar er offentleg godkjende, s\u00e5nn som for eksempel Svanemerket<\/a>. Dette merket kan berre brukast p\u00e5 produkt som oppfyller strenge milj\u00f8krav som blir kontrollert av ekspertar.<\/p>\n\n\n\n

N\u00e5r du ser milj\u00f8merke i reklame, kan du pr\u00f8ve \u00e5 finne meir informasjon om merkeordninga og kva han betyr. Finn du ikkje det, kan det vere grunn til \u00e5 vere skeptisk.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Oppg\u00e5ve 1: Kva tyder merka?<\/h2>\n\n\n